Septorioza plew pszenicy to choroba grzybowa porażająca przede wszystkim kłosy pszenicy. Sprawcą choroby jest grzyb Parastagonospora nodorum (dawniej Stagonospora nodorum). Choroba może powodować znaczne straty plonu oraz pogorszenie jakości ziarna, szczególnie w latach wilgotnych.
Największe zagrożenie występuje w okresie kłoszenia i kwitnienia pszenicy. W sprzyjających warunkach straty plonu mogą sięgać nawet 20–40%.
Jak wygląda septorioza plew pszenicy? (zdjęcia)
Pierwsze objawy pojawiają się najczęściej na plewach i ościach kłosa. Widoczne są brunatne lub brunatnoszare plamy, które stopniowo obejmują coraz większą część kłosa.
Septorioza plew pszenicy – pierwsze objawy na kłosie
W późniejszym stadium porażone tkanki zasychają, a na ich powierzchni mogą pojawiać się drobne ciemne punkty będące owocnikami grzyba.
Septorioza plew pszenicy – porażone plewy kłosa
Objawy septoriozy plew pszenicy
Najczęstsze objawy choroby:
- brunatne lub brunatnoszare plamy na plewach
- zasychanie części kłosa
- ciemne punkty na porażonych tkankach
- porażenie ości
- pogorszenie jakości ziarna
Silne porażenie może prowadzić do przedwczesnego zamierania części kłosa i ograniczenia nalewania ziarna.
Jak odróżnić septoriozę plew od fuzariozy kłosów?
Septorioza plew pszenicy:
- brunatne plamy na plewach
- ciemne punkty (owocniki grzyba)
- brak różowego nalotu
Fuzarioza kłosów:
- bielenie fragmentów kłosa
- różowy lub łososiowy nalot
- częste porażenie pojedynczych kłosków
Jeżeli na plewach występują brunatne plamy z ciemnymi punktami, najczęściej jest to septorioza plew pszenicy.
Kiedy pojawia się septorioza plew pszenicy?
Rozwojowi choroby sprzyjają wilgotne warunki pogodowe w okresie kłoszenia i kwitnienia.
- częste opady deszczu
- wysoka wilgotność powietrza
- temperatura 15–25°C
- gęsty łan
Największe nasilenie choroby obserwuje się zwykle od fazy kłoszenia do dojrzewania ziarna.
Kiedy pryskać pszenicę na septoriozę plew? (BBCH)
Najważniejszy jest zabieg wykonywany w okresie ochrony kłosa.
T3 (BBCH 59–69)
- ochrona kłosa
- ograniczenie infekcji plew
- zmniejszenie strat plonu
Próg szkodliwości
- pierwsze objawy na kłosach
- sprzyjające warunki pogodowe
- wysokie ryzyko infekcji podczas kwitnienia
Jak zwalczać septoriozę plew pszenicy?
Ochrona chemiczna
- fungicydy z grupy triazoli
- substancje z grupy SDHI
- zabiegi T3 wykonywane w odpowiednim terminie
Skuteczność ochrony zależy przede wszystkim od terminu wykonania zabiegu.
Metody agrotechniczne
- stosowanie zmianowania
- niszczenie resztek pożniwnych
- uprawa mniej podatnych odmian
- unikanie nadmiernego zagęszczenia łanu
Jakie straty powoduje septorioza plew pszenicy?
- lekkie porażenie – kilka procent
- średnie porażenie – 10–20%
- silne porażenie – nawet 20–40%
Największe straty wynikają z ograniczenia nalewania ziarna oraz pogorszenia jego jakości.
Septorioza plew pszenicy – silne porażenie kłosa
Jak zapobiegać septoriozie plew pszenicy?
- regularna lustracja plantacji
- stosowanie zmianowania
- niszczenie resztek pożniwnych
- dobór odpornych odmian
- terminowa ochrona fungicydowa
Połączenie właściwej agrotechniki i skutecznej ochrony chemicznej pozwala znacząco ograniczyć ryzyko wystąpienia choroby.
Jak rozpoznać septoriozę plew pszenicy? (identyfikacja)
- brunatne plamy na plewach
- ciemne punkty na porażonych tkankach
- brak różowego nalotu
- zasychanie fragmentów kłosa
To najważniejsze cechy pozwalające odróżnić septoriozę plew od innych chorób kłosów pszenicy.
FAQ
Czy septorioza plew pszenicy jest groźna?
Tak. Może powodować znaczące straty plonu oraz pogorszenie jakości ziarna.
Kiedy wykonać oprysk?
Najczęściej podczas zabiegu T3 wykonywanego w okresie ochrony kłosa.
Czy można ją pomylić z fuzariozą?
Tak. Najłatwiej odróżnić choroby po obecności lub braku różowego nalotu na kłosach.
Czy choroba występuje co roku?
Najczęściej pojawia się w latach wilgotnych, szczególnie podczas częstych opadów w okresie kłoszenia i kwitnienia.
